KPSS kapesese.com farkıyla

İd, Ego ve Süper Ego

Psikanalizin kuramsal kavramı “Ben” (Ego), “O” (id) ve “Benüstü” (Superego) terimleriyle anılan ve “Ruhsal Aygıt” da denilen, ruhsal bir organizasyondan yola çıkar.

“Ben” (Ego), kişiliğin bir alt yapısıdır. Oldukça bağımsız bir işleve sahiptir ve dış çevre ile, “İd” ve “Superego” olarak adlandırılan diğer iki ait yapı arasında bir aracı görevindedir. “İd” içinde hazza ulaşmayı amaç edinmiş istek ve duyguları.. bulundurur. Bu istek ve duygular, “libidinöz” ve “saldırgan” dürtülerden köklenir.. “Superego” ise, toplumun geçerli kavram ve ölçülerini içinde barındırmaktadır Yanı gerçeğin ahlak kurallarını ve kişinin kendi kendini kontrolünü, eleştirisini temsil eder.

Ego nun işlevi, dış dünya ve bu dünyadaki insanlar arası ilişki nesneleriyle id ve Superego nun gereksinimleri arasında uygum sağlamaktır. Bir yandan dış dünyanın kural ve gereksinimlerini id ve Superego ya karşı temsil ederken, bir yandan da (d ve Superego nun gereksinimlerini dış dünya ilişkileri içinde temsil eder. Yani, kişinin sosyal ilişkilerindeki her türlü zorunlulukları ve çıkarları Ego tarafından temsil edilmektedir. Bir başka deyişle, Ego merkezi bir yönetim olup organizmanın uyum sürecindeki ruhsal organıdır ve aynı zamanda savunma süreçleri de burada bulunur.

Ego, id ve Superego güçlerinin karşılıklı ilişkilerinin öğrenilebilmesi için ruhsal Savunma Mekanizmalarının öğrenilmesi son derece önemlidir.

Değişik insanlarda benzeri biçimde süre giden ve bilinçdışı otomatik olduğundan kişinin kendisinin bilinçli olarak algılayamadığı pek çok savunma şekli vardır. Bunlara Ego Savunma Mekanizmaları la da Savunma Davranışı denir.

4.   Saygınlık ihtiyacı:  Kişinin  içinde  bulunduğu
toplulukta   varlığının   onaylanması,    ona   saygı
duyulması ihtiyacıdır.

5. Bilme / tanıma ihtiyacı: Kişinin öğrenmeye karşı

duyduğu ihtiyaçtır.

6.   Estetik ihtiyaç:  İnsanın güzel şeyiere karşı
duyduğu haz ihtiyacıdır.

7.   Kendini   gerçekleştirme:   Kişinin   doğuştan
getirdiği  potansiyelleri  gerçekleştirmeye  duyduğu
ihtiyaçtır. Kişi bu potansiyellerini ortaya koyamazsa,
kendini engellenmiş ve huzursuz hisseder.

Bu ihtiyaçlardan ilk dördü var kalma ihtiyacıdır; kişi
varlığını sürdürebilmek için bunlara sahip olmalıdır.
Ancak bu ihtiyaçların önemli bir özelliği yoksun
olunduklarında   insanın  davranışlarını

belirlemeleridir. Diğer zamanlarda neredeyse farkına bile varılmazlar.

 Son üçü ise gelişim ihtiyaçlarıdır. Yani, kişinin hayatta kalmasına değil,

gelişmesine yararlar. Bu yüzden, doyurulmadıkça ortaya çıkmazlar ve doyuruldukça

kişinin davranışlarını yönlendirmeye başlarlar. Sözgelimi, kişi hiç kitap okumayabilir,

ama bir kere okur ve tadını alırsa tekrar okumak ister.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gelişim Görevleri: Havighurst

Psikolinguistik Dil Kuramı (Doğuştancı Kuram): Chomsky, McNeill, Lenneberg

Dil Öğrenme (Sosyal): Gesel

Bağlanma Kuramı: Ainsworth, Bowlby

Zihinsel Gelişim Kuramı: Piaget, Vygotsky

Psikanalitik Kuram: Freud, Adler, Jung, Horney, Sullivan

Psikososyal Kuram: Erikson

İnsancıl Kuram: Abraham Maslow, Carl Rogers, Kohlberg, Combs

Ahlak (Törel, Moral) Gelişim Kuramı: Kohlberg, Piaget, Gilligan, Dewey

Davranışçı Kuram: “Kurucusu Watson”, Pavlov, Skinner, Thorndike, Guthrie, J.Locke

Gestalt Kuramı: Wertheimer, Köhler, Kofka, Piaget, Bruner, Ausubel, Festinger, Lewin

Sosyal (Modelden) Öğrenme: “İlk kez Rotter kullanmıştır”, Bandura, Zimmerman

Kademeli Yaklaşma (Biçimlendirme): Skinner

Sistematik Duyarsızlaştırma: “Kurucusu Wolfe”, Watson, Pavlov

Öğrenilmiş Çaresizlik: Seligman

Premack İlkesi: Premack

Gizil (Örtük) Öğrenme: Tolman, Köhler

Deneme-Yanılma Yoluyla Öğrenme: Thorndike

Bağ Kuramı: Thorndike

Çoklu Etmen Kuramı: Thorndike

Sistematik Davranışçı Kuram: Hull

Yaşantısal Öğrenme Kuramı: Kolb

İçgörüsel (Kavrayarak ya da Seziş) Öğrenme: Köhler

Klasik Koşullanma: Pavlov

Edimsel (Operant) Koşullanma: Skinner

Bilgiyi İşleme Kuramı: Gagne, Bruner, Miller, Brings, Neisser, Seller, Zimmerman

Beyin Temelli (Nöro-Fizyolojik) Öğrenme: Hebb, W.James

İki Etmen Kuramı (Zeka): Sperman

Küp Kuramı: Guilford

Duygusal Zeka Kuramı: Goleman, Salovey

Çoklu Zeka Kuramı: Gardner

Yapılandırmacı Kuram (Constructivism): “İlk kez 18. YY.’da Vico”, Piaget, Vygotsky, Barlett, Bruner, Kant, Hegel, John Dewey, Kelly, Ausubel

Fenomenolojik Yaklaşım: Carl Rogers, Kelly, Snygg, Combs

Bireysel Psikoloji: Adler

Bitişik Kuramlar: Watson, Guthrie

İşaret Öğrenme: Tolman

Bıktırma - Eşik (Alıştırma) - Zıt Tepki Yöntemleri: Guthrie

Pragmatizm - Problem Çözme: William James, John Dewey

Daimicilik: Adler, Mortinerd, Maynard

Esasicilik: Horne, Bagley, Kandel

İlerlemecilik: John Dewey, Bacon, Conte, William James

Yeniden Kurmacılık (Existentialism): John Dewey, Bergson, Horne

Natüralizm: J.J.Rousseu

Politeknik Eğitim: Marx, Engels, Lenin

Ontoloji: Aristoteles

Rasyonel Planlama Modeli: Taylor, Richard

Yenilikçi Durumsal Model: Skilbeck

Süreç Yaklaşımı: Stenhouse

Doğrusal Programlama Yaklaşımı: Tyler

Sarmal (Spiral – Helezonik) Programlama Yaklaşımı: Bruner

Modüler Programlama Yaklaşımı: Vygotsky

Konu Ağı – Proje – Sorgulama Merkezli – Çekirdek Programlama Yaklaşımları: John Dewey

Eylemsel Öğrenme: Bruner

Anlamlı Öğrenme: Ausubel

Aktif Öğrenme: Kolb

Sunuş Yoluyla Öğretim Stratejisi: Ausubel

Buluş Yoluyla Öğretim Stratejisi: Bruner

Araştırma - İnceleme Stratejisi: John Dewey

Tam Öğrenme: Bloom

Programlı Öğretim: Skinner

İşbirlikçi (Kubaşık) Öğrenme: “1935′te Kurt Lewin, 1949′da Deutsch temelini oluşturur”, John Dewey, Vygotsky, Slavin, Piaget, Bandura, Skinner, Sharan, Kagan

Temel Öğrenme Modeli: Glasser

Okulda Öğrenme Modeli: Carroll

Basamaklı Öğretim: Nunley

Proje Tabanlı Öğretim: John Dewey, Bruner, Kilpatrick

Altı Şapkalı Düşünme: E. Bono

Beyin Fırtınası: A. Osbourne

Balık Kılçığı Tekniği: K. Ishikawa

Sosyometri: Moreno

Varoluşçu Yaklaşım: May, Rank, Yalom, Kierkgaard, Kaam, Frankl

Akılcı – Duygusal Yaklaşım: Ellis, Beck

Psikolojik Ağırlıklı Kuram: Dolard

KR20 - KR21: Kuder – Richardson

Yapısalcı Kuram (Psikoloji): W.Wundt, E.Titchener

Fonksiyonolist Akım (İşlevselcilik) (Psikoloji): William James, John Dewey

Tümevarımsal Kuram: Taba

Mesleki Rehberlik: Parson

Yakınsal Gelişim Alanı: Vygotsky

Etki Kanunu: Thorndike

Etkin Öğrenme: Bonswell

Eğitime Rehberlik Hizmetlerini Kullanan İlk Kişi: Brewer

Meslek Seçiminde Gelişim Kurallarını Ortaya Atan Kişi: Ginzberg

Mesleki Gelişimde 6 Tip İnsan Modelinin Olduğunu Savunan Kişi: Holland

Eğitim Programını (Yetişek) İlk Kez Kullanan Kişi: F. Babbitt

1- Duyusal- Motor Dönem (0-2 yaş):
· Duyu organları ve bedenleriyle çevreyi algılar

· Emme ve tutma refleksleri gelişmiştir

· Önceleri nesnelerin sadece o anda var olduğunu sanır

· Dünya her an yeni baştan yaratılmaktadır

· 1 yaşında nesnelerin sürekliliğini algılar

· Deneme-yanılma yoluyla öğrenirle

2- İşlem Öncesi Dönem (2-7 yaş)
a) Sembolik Dönem (2-4)

· Nesne, olay, kişi vb. sembolle ifade edebilirler

· Nesneleri tek özellikleri açısından sınıflayabilirler

· Ben merkezcidirler

b) Sezgisel Dönem (4-7)
· Sezgilerine dayanarak akıl yürütür ve problem çözerler

· Nesneleri üst düzeyde sınıflayamazlar

· Korunum ilkesi gelişmemiştir

3- Somut İşlemler Dönemi (7-12)
· Korunum ilkesi kazanılmıştır

· İşlemleri tersine çevirebilirler

· Çoklu sınıflandırma yapabilirler

· Soyut problemleri çözemezler

· Ben merkezcilikten uzaklaşırlar

· Başkalarının olayları kendisinden farklı görebildiğini anlar

4- Soyut İşlemler Dönemi (12- sonrası)
· Soyut düşünebilir

· Soyut problemleri çözebilir

· Tümevarım-tümdengelim yapabilir

· İnanç ve değer kavramı gelişir

· At sözleri ve deyimleri anlayabilir

· Tartışmalara katılmayı sever

· Ergenlik döneminde Ben Merkezcidir

· Ergenlik döneminde herkesin kendisiyle ilgilendiğini sanır

Ergenlik döneminin sonunda böyle olmadığını anlar